Posiedzenie komisji AGRI 16-17 maja 2018

 Przyjęliśmy sprawozdania dotyczące zintegrowanych statystyk rolnych, podwójnych norm jakości produktów na jednolitym rynku, a także przyszłości produkcji żywności i rolnictwa. Ten ostatni dokument przedstawia stanowisko komisji AGRI, a po jego zaakceptowaniu podczas sesji plenarnej - całego Parlamentu Europejskiego, w odniesieniu do komunikatu Komisji Europejskiej o tym samym tytule, opublikowanego jesienią ubiegłego roku. Jest to swego rodzaju wizja przyszłości europejskiego rolnictwa po roku 2020 w nowej perspektywie budżetowej. Dlatego do sprawozdania złożyliśmy w komisji ponad 1300 poprawek, poruszających całe spektrum tematów powiązanych ze Wspólną Polityką Rolną. W najbliższych tygodniach Komisja Europejska ma przedstawić konkretne propozycje budżetowe dla WPR w nowej perspektywie finansowej (na razie zaprezentowano ogólne założenia budżetowe, bez dokładnych propozycji sektorowych dla poszczególnych polityk). Kiedy już je poznamy, zaczniemy prace ustawodawcze nad konkretnymi rozwiązaniami dla europejskiego rolnictwa.

Wysłuchaliśmy także ekspertyzy na temat ww. komunikatu, przygotowanej na zlecenie komisji AGRI przez naukowców z Instytutu Europejskiej Polityki Ochrony Środowiska (IEEP) oraz z Agro Paris Tech - francuskiej politechniki z Paryża. Według ekspertów Wspólna Polityka Rolna, a zwłaszcza wsparcie bezpośrednie, nie są najlepszym narzędziem dla zapewnienia odpowiedniego dochodu dla gospodarstw domowych na obszarach wiejskich, a zwiększenie dochodu rolników wymaga zwiększenia wydajności produkcji. Wsparcie dla młodych rolników powinno być natomiast powiązane z programami szkoleniowymi i doradczymi, same obowiązkowe płatności dla młodych rolników nie zapewnią poprawy obecnej sytuacji. Pewne ryzyko niesie ze sobą również pomysł pozostawienia większej swobody w planowaniu programów strategicznych państwom członkowskim - jeśli poszczególne kraje ustanowią swoje cele strategiczne w zupełnie różnych dziedzinach produkcji, to może to doprowadzić do poważnych zaburzeń rynkowych. Dlatego potrzebne są tutaj pewne ramy, zawierające konkretne wskaźniki produkcyjne na poziomie UE.

Badanie skomentował przedstawiciel Dyrekcji Generalnej ds. rolnictwa. Stwierdził on, że Komisja Europejska nie zgadza się z krytyką płatności bezpośrednich. Prezentacja naukowców nie wskazała zbyt wielu ról, jakie system ten spełnia - zapewnienie dochodu rolnikom, odpowiedniego poziomu gospodarczego obszarom wiejskim, ale też pewnego poziomu ochrony środowiska, taka jest np. rola zazieleniania. Dlatego KE jest zdania, że płatności bezpośrednie muszą pozostać na swoim miejscu. Ponadto, odnowa pokoleniowa w rolnictwie jest absolutnie konieczna, dlatego narzędzia wspierania młodych rolników muszą znajdować się w obu filarach Wspólnej Polityki Rolnej. Oczywiście kolegium Komisarzy nie przyjęło jeszcze szczegółowych rozwiązań budżetowych dla sektora rolnego, ale niebawem się to stanie, a wtedy będzie można pracować nad usprawnieniem ustawodawstwa w nowej perspektywie finansowej.

Wymieniliśmy poglądy na temat sprawozdań dotyczących procedury budżetowej na rok 2019, a także nieuczciwych praktyk handlowych w relacjach między przedsiębiorstwami w łańcuchu dostaw żywności. Przedstawiciel Komisji Europejskiej przedstawił też obecną sytuację w kwestii przywozu drobiu z Ukrainy.

Pogłębiona i kompleksowa umowa o wolnym handlu UE - Ukraina (DCFTA), która weszła w życie 1 września 2017 r. doprowadziła do ogromnego wzrostu bezcłowego importu części kurczaków na rynek europejski, co niesie ze sobą zagrożenie dla naszych producentów drobiu. Dokumenty wskazujące ten problem Komisji Europejskiej i komisji AGRI przekazali przedstawiciele europejskiego sektora drobiowego. Wstępne analizy wskazują, iż jest to problem natury technicznej, w wyniku którego jeden z zapisów umowy handlowej obniżył cło na pewne produkty do 0.0 %. Korzystając z tej luki Ukraina wprowadziła do importu specyficzny kawałek kurczaka - pierś z kawałkami skrzydeł. Spostrzeżenia te potwierdzili przedstawiciele Komisji Europejskiej, podkreślając, iż taka część kurczaka nigdy wcześniej nie była przedmiotem wymiany handlowej. W wyniku zaistniałych okoliczności na przestrzeni ostatniego roku import drobiu z Ukrainy wzrósł z ok. 1000 ton (na początku roku 2017) do ok. 4000 ton miesięcznie (na początku roku 2018). Osobiście jestem tą sytuacją bardzo zaniepokojony, bo mniej więcej jedna trzecia tego importu trafia do Polski. KE przypomniała Ukrainie, żeby nie nadużywała umowy o wolnym handlu i jak najszybciej wyjaśniła sprawę.

W związku z sympozjum na temat zanieczyszczenia gleby, które odbyło się na początku maja w Rzymie, sekretarz Globalnego Partnerstwa dla Gleb, Ronald Vargas, przedstawił najważniejsze wnioski z tego wydarzenia. Dyskusje skoncentrowane były na bieżących trendach i działaniach podejmowanych, by zaradzić problemom zanieczyszczenia gleb i przeciwdziałać wynikających z nim zagrożeniom dla zdrowia ludzi, bezpieczeństwa żywności oraz środowiska.

Ostatnim punktem posiedzenia było zorganizowane wspólnie z komisją ds. środowiska wysłuchanie na temat wykorzystywania nowoczesnych technik upraw roślin i hodowli zwierząt. Głos zabierali eksperci od badań nad DNA, poruszając tematy tak ważkie jak klonowanie, mutacje genów, czy krzyżowanie gatunków. Wszystkie osiągnięcia w tej dziedzinie mają za zadanie zwiększyć odporność roślin i zwierząt na choroby, wyeliminować potencjalne alergeny (jak np. gluten), a także zwiększyć wydajność produkcji.